‘De kroket leeft als nooit tevoren’

Nederlanders in het buitenland kunnen er echt naar smachten: een lekkere kroket. Maar in veel landen kun je maar moeilijk aan deze Hollandse snack komen. Hoewel, Hollands? Niet volgens culinair journalist Johannes van Dam. ‘Zelfs het woord kroket komt eigenlijk uit het Frans.’

Van Dam verdiepte zich de afgelopen jaren in de geschiedenis van de snack, en vond een Frans recept uit 1691. ‘De chef-kok van Zonnekoning Lodewijk XIV beschrijft ze als eerste. Hij legt uit wat een kroket is, hoe je er een moet eten en welke chique dingen hij erin stopte. Truffels bijvoorbeeld. Net als zwezerik en roomkaas. Daarvan maakten ze een soort prak, die gekneed en gefrituurd werd.’

Snackcultuur
Wat volgens Van Dam wel typisch Nederlands is, is de snackcultuur die rond de kroket ontstaan is. Neem de automatiek bijvoorbeeld: eten uit de muur. Ook oorspronkelijk geen Nederlandse uitvinding, maar wel iets wat je in andere landen veel minder tegenkomt.

‘Dat komt door de winkelsluitingswet in de jaren voor de oorlog. Banketbakkers moesten om zes uur ’s avonds hun winkel sluiten, waardoor mensen niet meer konden snacken. Dus maakten de bakkers een soort luikje in de zijmuur, van waaruit ze etenswaren gingen verkopen. Zo omzeilden ze de wet en ontwikkelden ze de automatiek.’

Beloning en traktatie
Het is ook vooral die snackcultuur die Nederlanders in het buitenland missen, denkt Johannes van Dam. En daar komt het gemis aan de kroket uit voort. ‘Voor veel mensen is het een beloning, bijvoorbeeld na een dag sjokken met zware boodschappen. Of het is een traktatie die bij een bioscoopbezoek hoort.’

Los daarvan is de kroket een ‘aangename snack’, zegt Van Dam. ‘De zachte vulling in een hard omhulsel valt bij veel mensen in de smaak. Ook in andere culturen kennen ze die combinatie: tot in Japan en het Midden-Oosten toe.’

Zondagse brunch
Van Dam heeft al sinds zijn jonge jaren een zwak voor kroketten. ‘Mijn ouders werkten allebei, dus we hadden een kinderjuffrouw die op ons paste en voor ons kookte. Elke zaterdag maakte ze de ragout, en zondag bij de brunch bakte ze er kroketten van. Mijn vader mocht de eerste proeven tijdens een soort ceremonie bij de brunch. De kroketten van de kinderjuffrouw waren altijd voortreffelijk.’

Na ‘juffrouw Dijkstra’ kwamen er andere kindermeisjes in de familie Van Dam. Maar geen van hen kon ze zo lekker klaarmaken, en dus ging de jonge Johannes buiten de deur op zoek. Hij kwam bij de Amsterdamse banketbakker Holtkamp terecht. ‘Die maakt nog steeds de lekkerste kroketten.’

Krokettenboek
Van Dam werkt nu aan Het Volkomen Krokettenboek. ‘Het is meer dan een kookboek. Ik heb de onbekende geschiedenis van de snack vrij grondig uitgezocht, net als alle mogelijke technieken om kroketten te maken. En verder staan er talloze recepten in: zoete kroketten, bonenkroketten, aardappelkroketten, exemplaren met rijst erin, en onze kroketten met ragout erin.’

Ondanks het ongezonde imago van de kroket heeft de snack toekomst, denkt Van Dam. ‘De kroket leeft als nooit tevoren. Er worden nog steeds nieuwe combinaties en ingrediënten bedacht. Een Nederlandse kookkunstenaar werkt nu aan een kroket met verschillende types vulling in één. Bij iedere hap proef je wat anders.’

Op de vraag of dat lekker is, blijft Van Dam het antwoord schuldig. ‘Maar ik vind het wel een geestig idee.’

Meer artikelen lezen voor en door Nederlanders in het buitenland? Neem een gratis abonnement op het WereldExpat Magazine!

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: