Nieuwe erfwet levert expats weinig op
Gepubliceerd : 26 januari 2010 – 9:56 am
Partners en kinderen hoeven in Nederland sinds 1 januari minder erfbelasting te betalen. De nieuwe erfwet van staatssecretaris Jan-Kees de Jager van Financiën maakt daarvoor elders geld vrij. Wat betekent dat voor expats en andere Nederlanders in het buitenland?
De heffing op geld en bezittingen van overledenen is de meest gehate belasting van Nederland. Maar van de bijna twee miljard euro die de staat er jaarlijks aan verdient moest staatssecretaris De Jager afblijven. In plaats van een geheel nieuw stelsel kwam hij daarom met een slimme vestzak-broekzak constructie.
Schimmige constructies
De vrijstellingen voor partners en kinderen gaan daarin omhoog, en de belangrijkste belastingtarieven omlaag. Het omstreden ‘schriktarief’ van 68 procent vervalt zelfs helemaal, al zijn maar weinig erfenissen zo groot dat de erfgenamen er echt duizenden euro’s op vooruitgaan.
Tegelijk pakt De Jager een aantal financiële handigheidjes aan waardoor mensen in het verleden minder erfbelasting hoefden te betalen. Zo is het nu minder aantrekkelijk om bij leven door schenkingen je vermogen alvast aan je erfgenamen over te maken, hoewel het ook hier niet om enorme verschillen gaat.
Ook neemt de staatssecretaris geld dat in andere landen vaststaat op de korrel. Zelf spreekt hij van vermogens die "een beetje schimmig staan geparkeerd in het buitenland onder een andere naam." Maar in feite gaat het om financiële constructies die in veel andere landen niet ongebruikelijk zijn.
De bekendste is de ‘trust’. Geld dat je in een trust stort is formeel niet meer van jou. De belasting is daardoor laag, maar je kan wel vastleggen dat het geld later aan jou of je erfgenamen wordt uitgekeerd. Zonder dat het officiëel een erfenis is. Een slimmigheidje dus, waarbij de staat in het duister tast.
Pensioenspagaat
Begunstigden van een trust worden in de nieuwe erfwet behandeld als ‘gewone’ erfgenamen. Duidelijker, vindt De Jager. Maar voor Nederlanders in het buitenland zijn er wel degelijk legitieme redenen om gebruik te maken van zulke constructies, zegt Mark Zonnenberg van Berkenhout Finance in Amsterdam.
Als ze een baan aannemen in landen als Dubai of Saudi Arabië bijvoorbeeld, adviseert Zonnenberg zijn cliënten in sommige gevallen om een deel van hun loon vast te zetten in een ‘offshore trust’. Dat is het soort constructie waar belastingparadijzen zoals het Kanaaleiland Guernsey om bekend staan.
De reden? In Dubai of Saudi-Arabië bouwen expats geen pensioen op, behalve als ze hun hele vermogen bij een nationale verzekeraar onderbrengen. En dat is niet aantrekkelijk voor wie na een paar jaar weer naar een ander land wil gaan. Zo ontstaat een "pensioenspagaat."
In zo’n geval is er niets dubieus aan om je geld tegen gunstige voorwaarden vast te willen zetten, benadrukt Zonnenberg. Daar bestaan duidelijke afspraken over, ondanks wat De Jager impliceert. De papieren van cliënten worden grondig gecontroleerd om zeker te zijn dat het niet om witwassen gaat.
Gemiste kans
Maar de belangrijkste kritiek van Zonnenberg op de nieuwe erfwet ‘gaat om wat er niet is veranderd: het gewraakte Artikel 3, waarin staat vastgelegd dat de Nederlandse staat nog tot tien jaar na iemands vertrek een claim houdt in geval van overlijden.
Juist door dit artikel komen sommige expats in een onoverzichtelijk moeras terecht. Want in andere landen gelden andere regels wanneer ergens erfbelasting over verschuldigd is. In theorie zouden Nederlanders in het buitenland daardoor soms dubbel moeten betalen.
Het gaat om een kleine groep, geeft de expatspecialist toe. Maar dat is volgens hem geen reden om de wet gewoon zo te laten. Omdat de groep zo klein is had het schrappen van het omstreden artikel juist weinig gekost. "En De Jager had toch beloofd dat het allemaal simpeler zou worden?"
Als het nu weer net zo lang duurt als na de vorige wijziging, moeten Nederlanders in het buitenland vijftien jaar wachten tot de wet opnieuw wordt aangepast. Tegen die tijd heeft zelfs het trage Brussel – dat loopt te broeden op een gestroomlijnder successierecht in Europa – Nederland misschien wel ingehaald.



8 vellen spring roll pastry (diepvries)
